नेपाली उखान
अर्काले घोडा चढ्यो भन्दैमा धुरी चढ्नु हुँदैन
अरूले प्रगति गर्यो भन्दैमा आफ्नो क्षमता र परिस्थिति नहेरी अन्धो देखासिकी गरेर जोखिमपूर्ण काम गर्नुहुँदैन।
पूरा विवरण →खुला लिपि लोकज्ञान
नेपाली उखान
अर्थ, प्रयोग र नजिकको अङ्ग्रेजी अभिव्यक्तिसहित नेपाली उखानहरूको सङ्ग्रह। जम्मा ४२३ प्रविष्टि।
नेपाली उखान
अल्छीका मुखमा आहानका झुप्पा
काम गर्न अल्छी गर्ने मानिस कामबाट उम्कन अनेक बहाना, उखान र कुरा बनाउन सिपालु हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आँटका अगि ढाँटको केही लाग्दैन
साँचो आँट र सत्यको दृढ अठोटका अगाडि छलछाम र झूटको कुनै प्रभाव टिक्न सक्दैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आँधी आए बसिहाल्नु, पानी परे भागिहाल्नू
परिस्थिति अनुसार तत्काल उपयुक्त कदम चाल्नुपर्छ; हावाहुरीमा ओत लागेर सुरक्षित हुनुपर्छ, पानी पर्दा आश्रय खोज्नुपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आँप रोपे आँपै फल्छ
मानिसले जस्तो सत्कर्म वा दुष्कर्म गर्छ, परिणाम पनि ठीक त्यस्तै प्राप्त हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आई लाग्ने माथि जाई लाग्नुपर्छ
अनाहकमा कसैमाथि आक्रमण गर्नुहुन्न तर आफूमाथि अन्याय र आक्रमण भए सशक्त प्रतिकार गर्नुपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आए आँप, गए झटारो
सफल भए ठूलो लाभ हुने, असफल भए पनि सामान्य साधन मात्र खेर जाने जोखिमरहित अवसर।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आकाशलाई थुके आफ्नै मुखमा छिटा
महान्, निर्दोष वा प्रतिष्ठित व्यक्तित्वमाथि दोष लगाउन खोज्दा उल्टै आफ्नै बेइज्जत हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आगोको बीउ र झगडाको निहुँ धेरै चाहिँदैन
ठूलो डढेलो लाग्न सानो झिल्को र ठूलो कलह मच्चिन सामान्य विवाद नै काफी हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आगो ताप्नू मुढाको, कुरा सुन्नू बूढाको
मुढाको आगोले न्यानो दिन्छ भने अनुभवी वृद्धहरूको उपदेश र अनुभवले जीवनलाई सही मार्गदर्शन गर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आगो भन्दैमा मुख डढ्दैन
केबल शब्द उच्चारण गर्दैमा वा कुरा गर्दैमा कुनै वास्तविक असर वा क्षति हुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आगो र शत्रुलाई सानो नदेख्नू
सानो आगोको झिल्को र सानो देखिएको शत्रु दुवैलाई बेवास्ता गरे भविष्यमा विनाशकारी बन्न सक्छन्।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आड नपाई कुकुर भुक्दैन
कमजोर मानिस पनि कसैको बलियो संरक्षण वा आड पाएपछि मात्र अरूमाथि गर्जने र फुर्ती लगाउने गर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आधा गाग्रो छचल्किन्छ
अल्पज्ञानी वा थोरै मात्र जानेको मानिसले धेरै देखावटी धाक र अहङ्कार प्रदर्शन गर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आफू गए पूरा काम, अरूलाई पठाए आधा काम
कुनै पनि महत्वपूर्ण काम आफैँ अग्रसर भएर गर्दा जति चुस्त र पूर्ण हुन्छ, अरूको भर पर्दा त्यति हुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आफू नमरी स्वर्ग देखिन्न
जबसम्म मानिसले आफैँ कठोर संघर्ष र परिश्रम गर्दैन, तबसम्म सफलताको सुखद् फल चाख्न पाइँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आफूले बोकेको भारी आफैँले बिसाउनु पर्छ
आफ्नो जीवनको जिम्मेवारी, कर्तव्य र समस्याको समाधान आफैँले गर्नुपर्छ, अरूको भर पर्नुहुन्न।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आफ्ना खुट्टामा आफैँले बन्चरो हान्नु
आफ्नै अविवेकपूर्ण, हतार वा गलत निर्णयले आफ्नै खुट्टामा चोट पुर्याउनु वा आफैँलाई बर्बाद पार्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आफ्नो आङको भैँसी नदेख्ने, अरूको आङको जुम्रा देख्ने
आफ्ना ठूला-ठूला गल्ती र दोष नदेख्ने तर अरूका साना-तिना कमजोरी खोतलेर आलोचना गर्ने प्रवृत्ति।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
आफ्नो थैलीको मुख बलियो पार्नु, साथीलाई चोर नलगाउनू
आफ्नो सामान र धनको सुरक्षा आफैँले गर्नुपर्छ, लापरबाही गरेर हराएपछि अरूमाथि शंका गर्नुहुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
इन्द्रको अगाडि स्वर्गको बयान
जुन विषयको पूर्ण ज्ञाता वा मालिक हो, उसकै अगाडि सोही विषयमा व्यर्थको व्याख्या वा धाक लगाउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
इन्साफ हराए गोरखा जानू, शास्त्र हराए काशी जानू
राम शाहको न्याय प्रणाली गोरखामा र धर्मशास्त्रको प्रामाणिक ज्ञान काशीमा पाइने ऐतिहासिक लोकविश्वास।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
उचालेको कुकुरले मृग मार्दैन
अर्काले उकासेर वा जबर्जस्ती अह्राएर गराइएको कामबाट वास्तविक सफलता वा ठूलो पराक्रम हासिल हुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
उत्तम खेती मध्यम व्यापार, अधम चाकरी सदा झपार
आत्मनिर्भर कृषिकर्म सबैभन्दा उत्तम, व्यापार मध्यम र अरूको परनिर्भर भई गरिने चाकरी अपमानजनक हुन्छ।
पूरा विवरण →