नेपाली उखान
उपियाँ फड्क्यो, जुम्राको घान
चतुर र चलाख अपराधी उम्किने तर सँगै रहेको निर्दोष वा सोझो मानिस फन्दामा परेर सजाय पाउने अवस्था।
पूरा विवरण →खुला लिपि लोकज्ञान
नेपाली उखान
अर्थ, प्रयोग र नजिकको अङ्ग्रेजी अभिव्यक्तिसहित नेपाली उखानहरूको सङ्ग्रह। जम्मा ४२३ प्रविष्टि।
नेपाली उखान
उमेरमा स्याल पनि घोर्ले हुन्छ
जवानी र यौवनको समयमा हरेक मानिस वा प्राणी सुन्दर, बलियो र आकर्षक देखिन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
उनिउँ फुल्दो न ढुङ्गो टुसाउँदो
जुन कुरा प्रकृतिको नियमविपरीत छ वा असम्भव छ, त्यस्तो असम्भव घटना कहिल्यै घट्न नसक्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एउटाको जरो न उखेली अर्काको ओखती हुँदैन
कुनै नयाँ व्यवस्था वा सुधार ल्याउन पुराना विकृति, भ्रष्ट जग वा जरोलाई पूरै उखेलेर फाल्नैपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एउटै सिरान गरेर सुतेपछि गोडा लाग्छ
निकै लामो समयसम्म सँगै बस्दा वा अति घनिष्ठ सम्बन्ध हुँदा कहिलेकाहीँ सामान्य विवाद वा खटपट हुनु स्वाभाविक हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक ठक्करले सात बुद्धि आउँछ
जीवनमा व्यहोरेको एउटै असफलता, धोका वा चोटले मानिसलाई भविष्यका लागि निकै सचेत, अनुभवी र बुद्धिमान् बनाउँछ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक पापी चढेको नाउले सबैलाई डुबाउँछ
समूहमा एउटा मात्र दुष्ट वा भ्रष्ट व्यक्ति मिसियो भने उसका कारण सम्पूर्ण टोली वा समुदाय डुब्न सक्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक पैसाको उपति, दस पैसाको खति
थोरै सानो लाभका पछि लाग्दा उल्टै निकै ठूलो आर्थिक वा शारीरिक नोक्सानी व्यहोर्नुपर्ने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एकले बिराउने, शाखा पिराउने
अपराध वा गल्ती एउटाले गर्ने तर त्यसको सजाय र बदनामी सम्पूर्ण परिवार वा वंशले भोग्नुपर्ने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक्लो बृहस्पति झुट्टा
सत्य जतिसुकै स्पष्ट भए पनि यदि बहुमत मुर्खहरू एक ठाउँमा छन् भने एक्लो ज्ञानी व्यक्तिको कुरा अस्वीकृत हुन सक्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
ओस चाटेर तिर्खा मर्दैन
ठूलो अभाव वा आवश्यकता पूरा गर्न अत्यन्त सानो र नगण्य सहायताले कुनै समाधान दिँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
गाई मारी गधा पोस्नु
गुणी, उपयोगी र पवित्र वस्तुको विनाश गरेर निकम्मा र अनुत्पादक वस्तुमाथि लगानी गर्ने महामूर्खता।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
गिलो भात र भलो मान्छेले बिगार गर्दैन
नरम भातले पेट बिगार्दैन भने सज्जन र भलाद्मी मानिसले कहिल्यै कसैको कुभलो वा हानि गर्दैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
गुरु गुडै रह्यो, चेला चिनी बन्यो
योग्य र परिश्रमी शिष्यले आफ्नो गुरुभन्दा पनि उच्च ज्ञान, सफलता र प्रतिष्ठा हासिल गर्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
घरै पिँडालु वनै पिँडालु, ससुराली जाँदा बाह्र हातको पिँडालु
जुन अप्रिय वा दिक्क लाग्ने वस्तुबाट भाग्न खोज्यो, जहाँ गए पनि त्यही वस्तु अझ ठूलो रूपमा अगाडि आउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
घिउ कहाँ पोखियो, भागैमा
आफ्नो साधन वा सम्पत्ति खर्च भए पनि आफ्नै परिवार वा आफन्तको हितमै परेकाले कुनै पछुतो नहुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
घुमीफिरी रुम्जाटार
संसारभर जहाँसुकै घुमे पनि वा जतिसुकै उपाय गरे पनि अन्ततः आफ्नै मूल ठाउँ वा पुरानै निष्कर्षमा आइपुग्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
चकचके गोरुका चार ठाउँमा डाम
अति चञ्चल, बदमास वा अनुशासनहीन मानिसले जता गए पनि दण्ड, चोट र अपमान पाउने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
चरीको धन चुच्चो
चराको सबैभन्दा ठूलो शक्ति र सम्पत्ति उसको चुच्चो भएझैँ मानिसको सबैभन्दा ठूलो पुँजी उसको बोली र अभिव्यक्ति हो।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
चिची पनि पापा पनि
दुईवटा परस्पर विरोधी लाभहरू एकैसाथ दुवै हातमा लिन खोज्ने अति लोभी प्रवृत्ति।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
चितायो कि बितायो
कुनै कुराको अलिकति योजना वा कल्पना मात्र के गरेको थियो, तत्कालै विपरित भएर बिग्रनु वा नष्ट हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
चुलिएपछि पोखिन्छ
अति धेरै घमण्ड वा सीमाभन्दा बढी महत्त्वाकांक्षा बढेपछि मानिसको पतन र विनाश अनिवार्य हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
छेपाराको आहान
जाडो वा संकटका बेला भोलि घर बनाउँछु भनी प्रतिज्ञा गर्ने तर घाम लाग्नासाथ अल्छी गरेर सबै बिर्सने बानी।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
छोराभन्दा नाति प्यारो, साउँभन्दा ब्याज प्यारो
हजुरबुबा-हजुरआमालाई आफ्ना छोराछोरीभन्दा पनि नातिनातिनाको बढी माया र ममता लाग्ने मानवीय स्वभाव।
पूरा विवरण →