नेपाली उखान
जब भयो राती, अनि बूढी ताती
काम गर्ने उपयुक्त समय बितिसकेपछि वा ढिलो भइसकेपछि मात्र हतारिएर सक्रिय हुन थाल्नु।
पूरा विवरण →खुला लिपि लोकज्ञान
नेपाली उखान
अर्थ, प्रयोग र नजिकको अङ्ग्रेजी अभिव्यक्तिसहित नेपाली उखानहरूको सङ्ग्रह। जम्मा ४२३ प्रविष्टि।
नेपाली उखान
जसका छोरा उसको धन, जसका भैँसी उसको वन
सक्षम सन्तान हुनु नै वास्तविक धन हो र साधन-स्रोत हुनेले नै प्रकृति र अवसरको उपभोग गर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
जोगी देखी भैँसी डरायो, भैँसी देखी जोगी डरायो
दुई पक्ष एक-अर्काको वास्तविक कमजोरी नबुझी दुवै जना एक-अर्कासँग व्यर्थै डराएर भाग्ने हास्यास्पद अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
जो होचो उसका मुखमा घोचो
समाजमा जो गरिब, सीधासाधा वा कमजोर छ, उसैमाथि सबैले थिचोमिचो, अन्याय र दोष थोपर्ने कुरीति।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
झगडे स्वास्नी, काउसोको माला
सधैँ झगडा र कलह गर्ने जीवनसाथीसँगको सम्बन्ध काउसोको माला जस्तै निरन्तर पीडादायी हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
झिकिदे गाँडभन्दा थपिदे गाँड
समस्या वा संकटबाट मुक्ति माग्न जाँदा उल्टै झन् ठूलो नयाँ विपत्ति वा बोझ थपिएर आउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
झुटो टिक्दैन, साँचो डग्दैन
झूट जतिसुकै शक्तिशाली देखिए पनि धेरै दिन टिक्न सक्दैन, तर सत्य जस्तोसुकै आँधीबेहरीमा पनि डगमगाउँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
टाउको दुख्दा नाइटोमा ओखती
समस्याको वास्तविक जड पत्ता नलगाई पूर्णतः गलत र बेतुकको ठाउँमा समाधान खोज्ने मूर्खता।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
ठक्कर नखाई बुद्धि आउँदैन
जीवनमा जबसम्म कठिनाइ, असफलता वा दुःख भोगिँदैन, तबसम्म मानिस परिपक्व र बुद्धिमान् बन्न सक्दैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
ढाँटको निम्तो खाई पत्याउनू
फटाहा वा झुटो बोल्ने मानिसको आश्वासन वा निम्तोलाई काम पूरा नभएसम्म कहिल्यै पत्याउनु हुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
तात्नुपर्ने ताप्के, बिँड तातेर के काम
मुख्य विषय, काम वा जिम्मेवार पक्ष सक्रिय नभई सहायक वा गौण पक्ष मात्र तातेर अपेक्षित परिणाम आउँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
तीताको पातै नछुनू, मीठाको जरै नछोड्नू
खराब र अप्रिय वस्तुलाई अलिकति पनि नअपनाउने तर फाइदाजनक र मिठो कुरालाई सम्पूर्ण रूपमा दोहन गर्ने मानवीय स्वभाव।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
थुकेपछि आफ्नै थुक पनि घिन लाग्छ
एकपटक त्यागिसकेको, अस्वीकार गरेको वा निन्दा गरेको वस्तु वा पदमा फेरि लोभ गरेर फर्किनु लज्जास्पद हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
थुतुनो र मुतुनो जोगाउनु पर्छ
आफ्नो बोलीमा संयम र चारित्रिक आचरणमा शुद्धता राख्न सके जीवनमा कहिल्यै संकट वा बेइज्जत हुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
दुई जोईको पोइ, कुना पसी रोई
दुईवटी श्रीमती ल्याउने पुरुषले पारिवारिक कलह र विवादका कारण सधैँ दुःख र पश्चात्ताप भोग्नुपर्ने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
दुख पाइस् मङ्ग्ले, आफ्नै ढङ्ग्ले
हितैषीहरूको राम्रो सल्लाह नसुनी आफ्नै जिद्दी, घमण्ड र मूर्खतापूर्ण ढङ्गले गर्दा आफैँले दुःख पाउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
देशअनुसारको भेष
जुन देश, समाज वा परिस्थितिमा पुगिन्छ, त्यहाँको रीतितिथि, संस्कृति र मर्यादा अनुसार अनुकूल भएर चल्नुपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
नआत्तिनु, नमात्तिनु, नपात्तिनु
विपत्ति आउँदा नआत्तिनु, सफलता वा धन पाउँदा घमण्डले नमात्तिनु, र अरूको भरमा उत्ताउलो नहुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
नदुखेको कपाल डोरी लगाएर दुखाउनु
शान्त र सुखमय जीवन चलिरहेको बेला अनाहकमा अर्काको झमेला वा विवादमा टाउको हालेर दुःख निम्त्याउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
नबिराउनू, नडराउनू
यदि आफूले कुनै गल्ती, अपराध वा पाप गरेको छैन भने कसैको धम्की वा शक्तिसँग डराउनु पर्दैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
नयाँ जोगीले बढी खरानी घस्छ
कुनै नयाँ पद, विचार वा संगठनमा प्रवेश गरेको व्यक्तिले आफूलाई बढी निष्ठावान् देखाउन अतिरञ्जित देखावटी गर्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
न रहे बाँस, न बजे बाँसुरी
विवाद वा समस्याको मूल जडलाई नै स्थायी रूपमा समाप्त पारेर सधैँका लागि शान्ति कायम गर्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
नर्कको राजा हुनुभन्दा स्वर्गको नोकर हुनु जाती
कुपात्र, दुष्ट वा भ्रष्ट समाजमा ठूलो मान पाउनुभन्दा असल, सभ्य र पवित्र समाजमा सामान्य नागरिक भएर बस्नु असल हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
पढायो पढायो पाठ सोह्र दुना आठ!
जति सिकाए पनि नसिक्नु वा उही गल्ती दोहोर्याइरहनु।
पूरा विवरण →