नेपाली उखान
उम्केको माछो ठूलो
हातबाट फुत्किसकेको वा गुमेको अवसरलाई मानिसले निकै ठूलो र महत्वपूर्ण थियो भनी सम्झने गर्छ।
पूरा विवरण →खुला लिपि लोकज्ञान
नेपाली उखान
अर्थ, प्रयोग र नजिकको अङ्ग्रेजी अभिव्यक्तिसहित नेपाली उखानहरूको सङ्ग्रह। जम्मा ४२३ प्रविष्टि।
नेपाली उखान
एउटा झुट ढाक्न सय झुट बोल्नु पर्छ
सुरुमा बोलेको एउटा सानो झूटलाई लुकाउन र जोगाउन पछि अनेकौँ झूटहरू थप्दै जानुपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक कान दुई कान मैदान
कुनै गोप्य कुरा एक जनाबाट अर्कोमा पुग्नासाथ तुरुन्तै सबैतिर सार्वजनिक र व्यापक हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक दिनको पाहुना मीठोमीठो खा, दुई दिनको पाहुना जसोतसो खा, तीन दिनको पाहुना जतासुकै जा
पाहुना धेरै दिनसम्म अरूको घरमा बस्दा सुरुको आदर र सत्कार घट्दै जान्छ र बोझ बन्न पुग्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक पन्थ दुई काज
एउटै प्रयास, यात्रा वा साधनबाट एकै पटक दुईवटा उद्देश्य वा फाइदा पूरा हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक माघले जाडो जाँदैन
जीवनमा फेरि पनि विपत्ति वा आवश्यकता पर्न सक्छ, त्यसैले रिसइबी वा सम्बन्ध बिगार्नुहुँदैन।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
एक हातले ताली बज्दैन
कुनै पनि विवाद, झगडा वा सहकार्यमा एउटा पक्षको मात्र दोष वा भूमिका हुँदैन, दुवै पक्षको हात हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
ओरालो लागेको मृगलाई बाच्छाले पनि खेद्छ
शक्तिशाली वा प्रतिष्ठित मानिस विपत्ति र अवनतिमा परेपछि कमजोरहरूले पनि हेप्न र दुःख दिन थाल्छन्।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
औँलो दिँदा डुँडुलो निल्ने
थोरै दया वा ठाउँ दिँदा पूरै हडप्न खोज्ने र अनावश्यक अनुचित फाइदा उठाउने दुर्गुण।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अच्छ्युँ खाएँ बच्छ्युँ खाएँ, झुसे बारुलो
ठूला-ठूला संकट वा शत्रुलाई जितेर आएको व्यक्ति सामान्य तुच्छ वस्तु वा व्यक्तिसँग हार्नु वा डराउनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अदुवाको पात पनि उही हो, सुठोको पात पनि त्यही हो
मूल रूप र रूपान्तरित रूप एउटै वस्तुका दुई पक्ष हुन्, दुवैमा कुनै तात्त्विक भिन्नता नहुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अनिकालको मानु, बाँडीचुँडी खानू
संकट र अभावको समयमा जति थोरै साधन छ, त्यसैलाई आपसमा मिलेर बाँडेर उपभोग गर्नुपर्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अन्त गयो जय किस्ने, गाउँ पर्यो कोदो पिस्ने
काम बिगार्ने वा जिम्मेवार व्यक्ति उम्किने तर त्यसको झन्झट र भार निर्दोष गाउँलेले व्यहोर्नुपर्ने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अन्याय गर्ने भन्दा अन्याय सहने पापी
अन्याय गर्नु जति अपराध हो, चुपचाप अन्याय सहेर बस्नु त्योभन्दा ठूलो अपराध र कमजोरी हो।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अभागी चाँडो उत्तानो भाँडो
अभागी वा कमजोर व्यक्तिलाई सानो धक्का लाग्नासाथ तुरुन्तै सर्वनाश वा पराजय भोग्नुपर्ने अवस्था।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अरू हाँसेको र नानीका बा कासेको
संसारले जुनसुकै रमाइलो वा उत्सव मनाए पनि आफ्नो जीवनसाथी वा घरको अवस्था नै आफ्नो लागि मुख्य हुनु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अरूले खनेको बाटोमा हिँड्न सजिलो हुन्छ
अग्रज वा अनुभवीले पहिले नै बनाएको नीति, पद्धति र मार्ग पछ्याउँदा काम छिटो र जोखिमरहित हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अर्काको बुद्धिले राजा हुनुभन्दा आफ्नो बुद्धिले जोगी हुनु जाती
अरूको कठपुतली बनेर ठूलो पदमा बस्नुभन्दा आफ्नै विवेक र स्वाभिमानमा बाँच्नु धेरै श्रेयस्कर हुन्छ।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अर्काको बाच्छो चाट्यो, मुखभरि रौँ
अरूको अनावश्यक चाकडी र ममता देखाउन खोज्दा उल्टै हैरानी र फोहोर मात्र हात लाग्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अर्धैली बुहारी पाहुनासित सुत
काम र कर्तव्यको जिम्मेवारी राम्ररी नतोक्दा वा लापरबाही हुँदा निम्तिने सामाजिक विसङ्गति।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अर्थ न बर्थ गोविन्द गाई, टाउकाको ओखती नाइटोमा लाई
कुनै तुक, प्रसङ्ग वा अर्थ नभएको काम गर्नु वा समस्या एउटा हुँदा उपचार अर्कै ठाउँमा खोज्नु।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अलिनु पनि नखाऊँ, नुनढिकी पनि नफोरूँ
सुविधा र स्वाद सबै चाहिने तर त्यसका लागि आवश्यक थोरै श्रम वा त्याग पनि गर्न नचाहने स्वभाव।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अल्छी तिघ्रो, स्वादे जिब्रो
मिहिनेत गर्न तिघ्रा नचलाउने अल्छी तर जिब्रो भने सधैँ मिठो-मिठो परिकार खोज्ने स्वार्थी बानी।
पूरा विवरण →नेपाली उखान
अष्टमी बाँचे नवमी देखिन्छ
आजको चरम संकट र विपत्तिबाट बाँच्न सके भोलि निश्चय नै सुखद् र नयाँ अवसरको ढोका खुल्छ।
पूरा विवरण →